1798 | Fransa- Napolyon Mısır’ı işgal etti. | · İlk defa denge politikası Fransa’ya karşı uygulandı · Cezzar Ahmet Paşa Nizamı Cedit ordusu ile “Akka”da Fransa’yı mağlup etti. (ordunun ilk ve son başarısı) Ardından |
1801 | Fransa ile El Ariş Antlaşması | · Fransa Mısır’dan çekildi |
1802 | Fransa ile Paris Antlaşması | · Mısır’ın Osmanlıya ait olduğu kabul edildi. |
1804 | · Kara Yorgi önderliğinde Sırplar isyan etmiştir. (Milliyetçilik akımı etkisi ve Rusya’nın Panslavizm Politikası etkili) · Sırplar ilk isyan eden topluluktur. | |
1806-12 | Osmanlı-Rus Savaşı | |
1809 | İngiltere ile Kalei Sultaniye (Çanakkale) | · Rusya’ya karşı imzalanmıştır. |
1812 | Rusya ile Bükreş Antlaşması | · Sırplar İlk defa imtiyaz elde eden topluluktur. |
1815 | Filik-i Eterya Cemiyeti (Kuran Rus Komutandır) | · Kışkırtmaları ile Rumlar Mora’da ayaklandı. Osmanlı bu isyanı bastırdı. |
1820 | II. Yunan İsyanı Mora’da başlar. | · İsyan bastırılamayınca Mısır valisi Mehmet Ali Paşa’dan yardım istenmiştir. |
1827 | Navarin Olayı | · Osmanlı Donanması Rus-İngiliz-Fransız donanması tarafından yakıldı. · 1815 Viyana Kongresi ile başlayan Restarasyon Dönemi sona ermiştir. |
· Navarin Olayından sonra İngiliz ve Fransız tanzimat ödemeyi kabul eder. Ancak Rusya tazminat ödemez. Bunun üzerine Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş açar. | ||
1827-1828 | Osmanlı-Rus Savaşları sonucunda; | · Edirne antlaşması imzalandı. |
1829 | Edirne Antlaşması ile | · Sırplar özerk oldu · Yunanlar bağımsız oldu (Mora) |
· Yunan isyanlarında yardımcı olan Mısır Valisi Kavalali Mehmet Ali şart sunduğu Valiliklerde Yunanistan kurulduğu için başka Valilikler ister. Bunun üzerine II. Mahmut Mısır valisi ile işi kalmadığı için reddeder. Bunun üzerine Mısır Valisi oğlusuna (Nizamiye Ordusu Fransa örnek alınarak oluşturulmuş) orduyu gönderir. Ve Ordu Kütahya’ya kadar gelir. Bunun üzerine | ||
1833 | Kütahya Antlaşması imzalanır. | · Antlaşma ile istenilen valilikler verilir ancak vergi ve asker göndermesi şartı ile. |
· Kütahya Antlaşmasında İngiltere ve Fransa dan yardım istendiği halde yardım edilmeyince; denize düşen yılana sarılır misali Rusya ile ilişkiler kurulmuştur. Ve | ||
1833 | Hünkar İskelesi Antlaşması imzalanmıştır. | · İngiltere ve Fransa’ya güvenmeyen Osmanlı Rusya ile antlaşma imzalamıştır. · 8 yıl geçerlidir. Karşılıklı yardım edilecek. · Boğazlar düşman gemilere kapatılacak ve boğazlar sorun hale gelmiştir. · Osmanlı boğazlar üzerinde egemenlik haklarını kullanarak imzaladığı son antlaşmadır. |
· Vergi göndermemeye başlayan Mısır Valisine ordu gönderme kararı alan II. Mahmut; Mısır Valisi sen zahmet etme ben gelirim demiştir. Ve Vali oğluna orduyu vermiş ve tekrar sefere çıkmıştır. Antep Nizip ovasında Osmanlı kuvvetleri ile karşılaşmıştır. | ||
1839 | Kavalali Sorunu Tekrar | · Antep Nizip ovasında Osmanlı yine yenildi. |
1840 | Mısır Meselesi çözülsün diye Londra Konferansı toplanıyor. | · Avrupalı devletlerin desteğini almak için Tanzimat Fermanını ilan etmiştir. · Ve Kavalali Mehmet Ali Paşa sorunu çözülmüştür. Verilen valilikler geri alınmış, vergi alınmaya devam edilmiştir. |
1841 | Hünkar İskelesi Antlaşması sona ermiş ve boğazlar sorununu halledilmesi için Londra (Boğazlar) Sözleşmesi toplanmıştır | · Boğazlar savaş da herkese kapalı, barışta herkese açık olacak · Rusya boğazlardan donanmaları çekecek · Boğazlar uluslararası statü kazanmış ve Osmanlı mutlak egemenliği son bulmuştur. |
· Osmanlı Donanması Sinop’ta yakıldı · Rus elçisinin isteklerinin reddedilmesi · Mülteci sorunu (lehler ve macarlar) Abdülmecit vermedi. · Kutsal yerler sorunu (Kudüs) · Panslavizm · Londra Sözleşmesi bunların üzerine İngiltere ve Fransa desteğini alan Osmanlı Rusya’ya savaş açmıştır. | ||
1853-1856 | Kırım Savaşı | · Osmanlı kazanmıştır. · Osmanlı ilk defa dış borç almıştır. (İngiltere) · İlk defa telgraf kullanıldı. Ülke sınırları dışında çekildi. · Modern hemşireliğin kurucusu Florance Nightingen, Levent ve Selimiye kışlasında Osmanlı askerlerini tedavi etmiştir. |
1856 | Paris Barış Konferansı toplanmıştır. | · Osmanlı konferansda etkili olabilmek için Islahat fermanını ilan etmiştir. (Baskı ile) · Osmanlı toprak bütünlüğü Avrupa devletlerince korunacak. Ve Osmanlı Avrupa hukukundan yararlanacak · Rusya ve Osmanlı Karadeniz’ de tersane ve savaş gemisi bulunduramayacak. · Osmanlı galipken mağlup devlet muamelesi görmüştür |
1875 | Balkan Bunalımı ortaya çıkmıştır. | · Rusların hersekleri kışkırtması ile çıkmıştır. |
1876 | Balkan Bunalımı’nın çözülmesi için İstanbul da Tersane Konferansı düzenlenmiştir. | · II. Abdülhamit Avrupa desteği için aynı gün I. Meşrutiyeti ilan etmiştir. |
1877-1878 | Osmanlı – Rus Savaşı (93 Harbi) | · Rusya hem Doğudan (Gazi Ahmet Muhtar savunması) – Nene Hatun · Hem de batıdan (Plevne Kahramanı Gazi Osman Paşa) saldırmıştır. · Bu savaş sırasında ilk kez Ermeni isyanları çıkmıştır. · Ve balkanlardan ilk kez geri göç olmuştur. |
1878 | Ayestefanos (Yeşilköy ) Antlaşması | · Osmanlı- Rusya arasında imzalanmıştır. Ancak uygulanmamıştır. · Uygulanmasa dahi bu belge ilk defa Ermeni sorunu dile getirilmiştir. · Yerine Berlin Antlaşması imzalanmıştır. |
1878 | Berlin Antlaşması; ·Sırbistan, Karadağ, Romanya bağımsız olacak ·Kars, Ardahan, Batum Rusya’ya ; Doğu Beyazıt Osmanlı’ya verilecektir. ·Ermeni sorunu uluslararası boyut haline gelmiştir. | · Bulgar 3 ayrılmış. · Giritli Rumlar da isyan edince Halepa Fermanı ile buraya kısmi özerklik verilmiştir. Rum Vali yönetecek. · Ayrıca Kıbrıs Adasının denetimi; Berlin Antlaşmasında yardım etmesi karşılığı İngiltere’ye bırakılmıştır. |
1881 | Tunus Fransa tarafından işgal edilmiştir. (1830) Cezayir Fransa işgal etmişti. Kuzey Afrika da ki ilk toprak kaybıdır. | · |
1882 | Mısır İngiltere tarafınan işgal edilmiştir. | · |
1897 | Yunanistan | · Dömeke Savaşı yaptık. Kazandık. Ancak bir kazanım elde edemedik. Çünkü Avrupa. |
19.yy Toprak Kayıplar
1829 Yunanistan Bağımsız (Edirne Antlaşması)
1830 Cezayir ‘iFransa işgal ediyor. (Kuzey Afrikada ilk kayıp)
1878 Kıbrıs yönetimi İngiltereye bırakılıyor. (Berlin Antlaşmasında yardımcı olsun diye)
1878 Sırbistan, Karadağ, Romanya bağımsız oluyor.
1881 Tunus’u Fransa işgal ediyor.
1882 Mısır’ı İngiltere işgal ediyor.
19. yy · Avrupa örnek alınmıştır · Tüm alanlarda yapılmıştır. · Saray, ulema, halk karşı çıkmıştır. · İlk defa halk yönetime katılmıştır. II. Mahmut (Alemdar Mustafa Paşa) Senedi İttifak · II. Mahmut ile Ayanlar arasında yapılmıştır. · Ayanların varlığı resmileşmiştir. · İlk defa padişah yetkilerini kısıtladı. · Osmanlı ilk demokratikleşme hareketidir. (İlk anayasacılık hareketi Tanizmat Fermanıdır) Yönetim Alanında Islahatlar · Ayanlığı kaldırdı, köylere muhtar atadı. Eyaletlere müşir (vali) atadı. · Tımar sistemini kaldırdı. · Müsadere usulü uygulanmadı. (Kaldırılması tanzimat ile) Özel mülkiyet gelişti. · Devlet dairelerine resmini asmıştır. (Tasvir-i Hümayun) · Evkaf Vekaleti (Vakıflar Müdürlüğü) · Belediye işlerini düzenlemek için İhtisap Nezareti kuruldu. · Pasaport uygulamasına geçildi. · İstanbul’a gelenler için “Mühür Tezkeresi” Vize. Düzenlendi. · İdari işleri düzenlemek amacıyla Darül Şurayı Babıali” · Memurların yargı ve terfi işlemleri için Meclisi Valayi Ahkamı Adliye kuruldu. · İlk resmi gazete çıkarıldı Takvimi Vekayi · Devlet memurlarına fes, ceket, pantolon giyme zorunluğuğu · Devlet memuru yetiştirmek amacıyla Mektebi Maarifi Adliye açılmıştır. · Yabancı dil bilen Müslüman diplomat yetiştirmek için “Tercüme Odaları” kurulmuştur. | Askeri Alanda Yapılan Islahatlar · Sekban-ı Cedit ordusu ve Eşkinci Ocağı kuruldu, Yeniçeri kaldırdı. · Yeniçeri kaldırıldı 1826 · Asakir-i Mansureyi Muhammediye ordusu kuruldu. · Bu yeni kurulan ordunun asker ihtiyacıi için Harbiye ve Tıbbiye açıldı. · Askeri amaçlı nüfus sayımı, erkekler, hayvanlar (vergi için) sayılmıştır. · Darüş Şurayı Askeri kuruldu. · Jandarmanın temeli sayılan Redif Birlikleri kurulmuştur. · Mehterhane kaldırıldı. Askeri Bando Okulu (Mızıka-ı Hümayun) açıldı. (Donizetti Paşalr) Eğitim, Ekonomi ve Diğer Alanlarda Yapılan · Yurt dışına ilk defa öğrenciler gönderilmiştir. · Rüştiye ve Mektebi Ulumu Edebiye (orta dereceli) açıldı. · Yurt içine geziler düzenlemiştir. · İlköğretim sadece İstanbul’da zorunlu hale getirmiştir. · Yerli kumaş kullanma zorunluluğu · Feshane ile fes fabrikası · 1838 Balta Limanı Antlaşması (İngiltere) ile İngiltere’ye verilen kapitülasyonlar genişletildi. Ve yabancıların ödemiş olduğu iç gümrük vergileri kaldırıldı. Gümrük oranları da düşürüldü. Ve Osmanlı yarı sömürge açık Pazar haline geldi. Ekonomi dışa bağımlı hale geldi. Türk malları tezgahta kaldı ve esnaflar battı. | Abdülmecit (Alafranga Tarzı Padişah) Sadrazam Mustafa Reşit Paşa’nın hazırladığı. Tanzimat Fermanı (anayasal süreç ilk adımı) ·Londra Konferansında etkili olabilmek ·Garimüslimlerin haklarını yükseltmek ·Milliyetçilik akımlarından etkilenmemek ·Avrupa devletlerinin azınlıkları bahane ederek Osmanlı içişlerine karışmasını engellemek amaçlarıyla ilan edilmiştir. Tanzimat Fermanı ile ·Herkes mal sahibi olabilecek ·Herkes askere gidecek (vatan hizmeti oluyor) ·Herkesten gelire göre vergi alınacaktır ·Mahkemeler herkese açık olacak. ·Yargılanmadan ceza verilmeyecek. ·İşkence ve dayak kaldırılacak ·Rüşvet ve iltimas önlenecek ·Müsadere kaldırılacak Tanzimat Fermanı’nın önemi: Padişah kanun üstünlüğünü kabul etmiştir. Ve anayasal sürecin ilk aşaması sayılır. Etkilenen Fikir Akımı: Osmanlıcılık Baskı Var mı? : Baskı yoktur. Islahat Fermanı ·Paris Barış Konferansı kararlarında etkili olabilmek. ·Diğer nedenler Tanzimat Fermanı ile aynıdır. Islahat Fermanı ile; ·Gayrimüslimlere küçük düşürücü sözler söylenmeyecek ·Gayrimüslimler devlet memuru olabilecek ·Gayrimüslimler banka, şirket, okul açabilecek ·Gayrimüslimler para vererek askerlikten muaf tutulacaktır. ·Cizye vergisi kaldırılacak ·İltizam usulü kaldırılacak (vergi toplayacak olan kişi muhassıl olacak) ·Geyrimüslimler il genel meclisine üye olabilecektir. (ilk siyasi hak) Islahat Fermanı’nın önemi: Tam bir Müslüman-gayrimüslim eşitliği sağlanmıştır. Müslümanlar tepki göstermiştir. Baskı Var mı?: Var (Paris Barış Konferansı) | ·Meclisi Ali Tanzimat: ıslahat işlerini düzenleme, açıldı. ·Meclisi Ahkamı Adliye açıldı. (Yargırtay) ·Şuray-ı Devlet (Danıştay (Fransa örnek alındı) ·Maarifi Umumiye Nezareti (Eğitim Bakanlığı) ·Maarif Nizamnamesi (Fransa örnek alındı) ·İptidai-Rüştiye-İdadi(Sultani)-Darülfünun ·Encümeni Daniş (Fen kitaplarının tercümesi için) ·Darülmuallimin ve Darülmuallimat öğretmen okulu ·Jandarma teşkilatı ve Polis Teşkilatı ·İlk defa demir yolu (İzmir-Aydın) ·Dünya’nın en büyük 3. deniz filosu ·İl genel meclisleri açıldı. ·İlk defa telgraf (Kırım-Varna-Edirne) ·İlk kağıt para (Kaime ·İlk defa banka açıldı (İlk Bankı Dersadet Galata Bankerleri) ·İlk defa yabancı sermayeli banka Banki Osmani (Banki Osmani Şahane) İngiliz bankası (Para basar) ·Çiftçiyi desteklemek için Ziraat Bankası’nın temeli Memleket Sandıkları 1863 de kurulmuştur. (Aziz ) ·İlk özel gazete Tercümanı Ahval (Şinasi ve Agah Efendi) ·Yarı resmi gazete Ceridei Havadis ·Mecmuai Fünun ve Düstur dergileri çıkarıldı. ·Arazi, Vilayet, Matbuat Nizamnameleri ·İlk mizah dergisi (Diyojen çıkaran Teodor Kasap) ·Darülfunun açıldı. ·Mektebi Mülkiye açılmıştır. ·Galatasaray Sultanisi açılmıştır. ·Güllü Agop ilk Osmanlı modern tiyatrosu. ·Mecelle hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir. ( Ahmet Cevdet Paşa hazırladı) ·İlk defa padişah yurt dışı gezisine çıkmıştır. (Abdülaziz, Fransa’ya ) Borç para ve padişah nasıl karşılanacağını görmek | |
· S · s | ||||
II. Abdülhamit Dönemi · V. Murat’ın yerine tahta çıktı. · Jön Türk (Gen Osmanlılar) baskısıyla I. Meşrutiyet ilan edildi. · İlk anayasa Kanuni Esasi ilan edildi. · Çift meclisli bir yapı (Ayan ve Mebusan) · Ayan: Padişah seçer ömür boyu görev yapar. · Mebusan: İki dereceli halk seçer 4 yıl görev yapar. (zenginlik) Kanuni Esasi · Osmanlı Devleti, Osmanoğulları sülalesinden en büyük erkek yönetir. · Devletin dili Türkçedir. · Devletin dini İslamdır. · Yasama yetkisi Ayan ve Mebusan(milli değildir) · Yürütme yetkisi Heyet-i Vükela · Hükümet padişaha karşı sorumludur. · Kanun etme teklifi hükümet yapabilir. (Padişah izni ile) · Kanun önce Mebusan, sonra Ayan kabul eder. Sonra padişaha sunulur. (mutlak veto yetkisi var) · Padişah meclisleri kapatabilir. (93 harbi bahane ederek kapatmıştır ve İstibdat dönemi başlamıştır. · Sürgün ve angarya cezalarını Padişah verebilir. | İstibdat Dönemi · Kendisi döneminde camiiden çok okul yaptırdığı için “ Maarif Perver “ olarak bilinir. · Ermeni isyanlarının bastırılması amacıyla “ Hamidiye Alaylarını” kurmuştur. · İstihbarat için “Jurnal” adlı teşkilatı kurmuştur. Bu teşkilat mensuplarına “Jurnalci” denir. · Büyük bir telgraf ağı kurmuştur. (Ayrıca telgraf mektebi kurmuştur) · İlk defa çocuk hastanesi açılmıştır. (Hamidiye Etfal) · Baytar, Dişçi, Orman gibi mektepler kurmuştur. · İlk defa müze açıldı. (Müzeihümayun- Osman Hamdi Bey)= Arkeoloji müzesi.(asarıatika) · Osman Hamdi Bey, Sanayi Nefise Mektebini kurmuştur. (Güzel Sanatlar Fakültesi) · Ertuğrul Fırkateyni Japonya dönüşü batmıştır. (Türk-Japon dostluğu) · Bu dönemde İslamcılık (ümmetçilik) devlet politikası olarak uygulanmıştır. · Dış politikada Almanya devletine yaklaşılmıştır. (en fazla ithalat İngiltere) · Fatma Aliye, ilk Türk kadın yazar. “Terakkimuhaderat” (Kadınların yükselişi) II. Meşrutiyetin İlanı 1908 · Reval Konferansında, Rusya boğazlarda serbest bırakılması ve Rusya’ya verilmesi kararları alındığından · İttihat ve Terakkicilerin ayaklanmaya hazırlık yaptıklarından · Taht değişikliği yapılacağından · İstanbul’a ordu yürüyeceğinden · II. Abdülhamit II. Meşrutiyeti ilan etmiştir. 31 Mart Vakası Osmanlı Devleti’nde rejime karşı ilk ve son ayaklanmadır. İsyan Hareket Ordusu tarafından bastırılır. Komutan Mahmut Şevket Paşa, Kurmay Yüzbaşı olarak Mustafa Kemaldir. İsyan sonucunda II. Abdülhamit meclis kararıyla tahttan indilirdi. (ilk kez) 31 Mart Sırasında; (Hükümet Hüseyin Hilmi Paşa bu sırada istifa etmiş ve Tevfik Paşa hükümet kurmuştur) · Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti · Girit, Yunanitan’a bağlandı · Bosna-Hersek Avusturya- Macaristan tarafından ilhak edildi. Kanun-i Esasi 1909 Değişiklikleri · Hükümet meclise karşı sorumlu hale getirişmiştir. · Kanun teklifi milletvekilleri yapar. (Padişah izni kaldırılmıştır.) · Padişah kanunu bir defa reddedebilir. · Meclisleri kapatmak zorlaştırılmıştır. Kapatılsa bile 3 ay içinde açacak. · Sürgün ve angarya cezaları kaldırılmıştır. · Herkes siyasi parti kurabilir. (çok partili hayata geçilmiştir) İttihat ve Terakki, Hürriyet ve İtilaf, Osmanlı Ahrar, Osmanlı Demokrat, Fedarakanı Millet, İttihadı Muhammedi, Islahatı Esasiye Osmaniye, Mutedil Hürriyetperveran Partileri kurulmuştur. · Bu partiler ilk defa 1912 Genel Seçimlerine katılmıştır. (Sopalı Seçimler) |
Yorum Gönder